President van Europa

Donald Tusk werd zonder verkiezingen aangesteld als 'President van Europa'. Het Vlaams-Nederlands Huis deBuren wil dat democratischer. Vanuit die gedachte organiseerde deBuren de alternatieve Europese presidentsverkiezingen. Frédéric Piccavet, onze Europees jongerenvertegenwoordiger, was één van de kandidaten om Tusk op te volgen. Hieronder lees je zijn vurig betoog om terug in de in de Europese Unie te investeren.

 

An ever closer union?

Beste burgers,

Mede-Europeanen,

Vandaag, dag op dag iets meer dan zestig jaar geleden, in de lente van 1957, verzamelden zes mannen in het Palazzo dei Conservatori in de stad van de zeven heuvels. Ze hadden de moed om een nooit gezien vredesexperiment in de geschiedenis van Europa op touw te zetten. De utopie die ze deelden werd verzinnebeeld door de eerste woorden in het verdrag dat ze samen ondertekenden: “we are determined to establish an ever closer union among the European peoples”.

Het document dat ze ondertekenden kwam niet uit de lucht gevallen. In de nadagen van de Tweede wereldoorlog wisten zij, die zes, tot welke gruwelijke wandaden de mens in staat was op het Oude Continent. Ze wilden dan ook komaf maken met de imperiale grootheidswaanzin en het excessief nationalisme.

Het document was niet zomaar een document. Het was een droom, ja een utopie, en zou daardoor nooit af zijn. De droom was dat het Oude Continent zou verworden tot een bakermat van vrede, veiligheid en een van de welvarendste regio’s ter wereld. Wat. Een. Project. En het onvoorstelbare aan dit alles? De eerste decennia slaagden ze in hun opzet: de groei verdertigvoudigde. Wat later viel de muur en het werd het veiligste continent dat ooit had bestaan.

En toen ging het bergaf

Dat Europa lijkt vanavond ver weg. Beste burgers, wij zijn hier vanavond samengekomen - in het hart van de Europese Unie - onder wat sommigen een slecht gesternte noemen. Voor het eerst sinds het begin van de Europese droom is ons project niet groter maar kleiner geworden. Het Kanaal lijkt in geen decennia zo diep te zijn. Wat ís er toch gebeurd dat het plots zo bergaf ging?

Want ooit, ooit geloofden we dat de kloof tussen de idealen, neergeschreven in 1957 en de realiteit steeds kleiner zou worden. Vandaag lijkt het geloof in de “ever closer union” te tanen. Opnieuw laat men uitschijnen dat een Koninkrijk op zijn eentje problemen kan oplossen waar we vandaag als mensheid in zijn geheel nog geen antwoord op hebben. Opnieuw legt men de schuld bij alles wat misgaat in onze samenleving bij “De Ander”. Die neemt alles af: ons werk, onze vrouwen, onze welvaart.

De mars van Europa

Maar. Niet getreurd, beste medeburgers. De geschiedenis gaat niet in een rechte lijn vooruit. Ze zigzagt. Soms gaat ze even zijdelings, andere keren prompt achteruit. De voorbije jaren werd Europa alle hoeken van de kamer getoond. Het Europese project had geen aantrekkingskracht meer. En daarom, daarom ging Europa niet vooruit. Tot vanavond. Want ik kijk hier in deze zaal en ik voel wat jullie aanvoelen. Het is tijd voor een nieuwe lijn in de geschiedenis. Onze lijn.

Vandaag wil ik samen met jullie terug de mars van Europa lopen. Vandaag durf ik samen met jullie zeggen dat we de grote uitdagingen die voor ons liggen (de klimaatverandering, de migratiegolven) niet kunnen oplossen tenzij we samenwerken. Vandaag stel ik me kandidaat als president van de Europese Unie.

Maar let op. Pleiten om terug de mars van Europa te lopen is niet pleiten voor een naïef terugkeren naar wat de Europese Unie vandaag voorstelt. Al te veel jaren, is Europa geen deel geweest van de oplossing maar deel van het probleem. Europa, voorvechter van democratische waarden heeft geen verkozen president. Europa, dat een palmares heeft van jewelste durft of wilt het niet meer uitleggen aan zijn burgers. Europa, trots op haar culturele diversiteit wil haar landen al te vaak steken in een keurslijf waarbij de eigenheid van het land en volk verdwijnt.

Democratisch en levendig

Als we een democratisch Europa willen, beste Europeanen - en dat willen we toch? - moeten we af van de achterkamerpolitiek in deze hoofdstad van Europa. Gedaan met instellingen die er niet zijn gekomen door het volk maar wel optreden in haar naam. Laten we streven voor een gezonde democratie met verkozen Europees volksvertegenwoordigers. En ja, dat bestaat vandaag al: het Europees Parlement.

Dat Europees Parlement is dé plaats waar debatten op Europees niveau moeten plaatsvinden. Laat haar dan ook het beleid van dit project uittekenen en niet de Europese Commissie die vandaag goed werk levert maar niet door het volk gestemd is. Het is tijd dat het Parlement zichzelf als primaat van de Europese politiek maakt en een regering opricht die ter verantwoording kan geroepen worden door het volk. Zo wérkt een parlementaire democratie.

Als we een levendig Europa willen, en dat willen we!, laten we dan gaan praten met het volk. Overal en met iedereen. En laat het volk toe te praten met ons. Want we staan te veraf van elkaar.

Jij en ik. Wij moeten praten. Laten we debatteren. Over wat er misliep. En wat er beter kan. Of hoe het wel goed gaat. En niet enkel in politieke debatten in onze culturele centra. Of op de televisie. Maar op de maandagmarkt, in de slagerij of op Tinder.

En niet enkel omdat het moet, maar vooral omdat het kan. Hier, nu, hebben wíj de vrijheid van meningsuiting. Waarom laten we haatzaaiers die gebruiken voor ranzige discussies maar vertikken we het om daarmee een genuanceerd gesprek te houden. Ja, Europa is goed. Ja, Europa heeft veel bereikt. Maar we zijn dat vergeten uit te leggen. Waarom gebruiken we onze woorden niet. Want die woorden, die worden onze daden. Die daden, dat wordt onze ziel. Die ziel, die bepaalt ons lot.

Jong en divers

Als we een jong Europa willen, en daar kunnen we niet aan twijfelen, daar gaan we voor, dan wordt het hoog tijd om die jongeren ook het woord te geven. Jongeren zijn de toekomst, zegt men. Maar jongeren, zeg ik, liefste vrienden, zijn voornamelijk het heden. Opnieuw kijk rond je. Kijk naar mij! Wij willen meedenken en meepraten. Maar luister ook naar ons. In het recente Brexit-referendum stemde een overgroot deel van de jongeren om in de Europese Unie te blijven. Terwijl het resultaat er anders over besliste zijn het wel zij die zullen moeten leven in een land dat geen deel meer uitmaakt van de Unie. Waarom?

En o ja, een van dé succesprojecten van Europa? Een jongerenproject! Erasmus verbreedt al 30 jaar lang de horizonten van de Europese jeugd. Het resultaat is een beter opgeleide, meertalige, kritische en open generatie. Laat die jeugd vandaag nóg meer de mogelijkheid om dat debat aan te wakkeren. Want wie de jeugd aan haar zijde heeft, kan de toekomst bepalen.

Als we een divers Europa willen –  en dat willen we niet enkel, dat zijn we voornamelijk ook – is het hoog tijd om die diversiteit ook te leren aanvaarden. Europa is, zoals de slagzin van de Europese Unie zo treffend verwoord “Verenigd in verscheidenheid”. Terwijl beide woorden van even groot belang zijn, wordt vandaag te vaak gekeken niet naar wat ons verenigd, maar naar wat ons verdeeld. Verdeeld op basis van geloof, van afkomst, van huidskleur, van geaardheid. Ja. We verschillen. Ik kijk hier rond en zie geen enkele persoon die op de andere lijkt. En ja, ik kan jullie gaan opdelen. Vrouwen hier. Mannen daar. Holebi’s hier. Hetero’s daar.

Maar wat lossen we daarmee op? Wat zijn we daarmee? Laten we een andere cultuur gebruiken om ons mooier te maken. Laten we een andere geloofsovertuiging gebruiken om ons rijker te maken. Laten we een andere geaardheid gebruiken om ons opener te maken. Wat heeft dit met Europa te maken? Alles. Europa is verenigd in verscheidenheid. Europa is een tafel vol vrienden van verschillende pluimage die toch het gevoel hebben één te zijn.

Stem niet op mij

Kort samengevat. Stem niet op mij als je het gevoel bekruipt macht af te staan in plaats van er te krijgen. Stem niet op mij om een tegenstem uit te brengen. Stem niet op mij wanner je voor jezelf alles beter wil en de andere niets gunt.

Maar als je de keuze durft te maken om niet voor conflict te gaan, niet voor cynisme te kiezen, niet de verdeeldheid wil bepleiten, dan ben ik uw man. Wanneer je durft te zien dat los van de verschillen in taal, religie of afkomst, we één volk zijn, dan ben ik uw kandidaat. Durf je het aan om samen met mij de hoop van de Zes in de realiteit om te zetten, niet enkel voor maar met onze medeburgers, ja, dan wil ik uw president zijn.

Van woord naar daad

Beste mede-burgers. Het klopt dat deze woorden ook maar woorden zijn. Ze zullen niet de alledaagse problemen en fundamentele uitdagingen waar we vandaag als persoon en als continent voor staan gaan oplossen. Maar het vormt voor jullie en voor mij, voor óns, wel het vertrekpunt. Dit is het moment waarop jij en ik morgen mogelijk maken. Het is waar wij de band tussen de Europese volkeren hechter laten worden. Waar wij samen de droom laten heropleven. Om finaal te kunnen zeggen: “we are determined to establish an ever closer union among the European peoples”.

Ik dank u.

Bekijk hier het verslag dat Canvas maakte over deze avond.

Disclaimer

De blogberichten op de blogpagina Vlaamse Jeugdraad zijn persoonlijke verslagen, impressies, meningen en reacties van jongeren uit Vlaanderen.

Via deze blog geeft VJR een platform aan de stem van jongeren in zijn puurste vorm. Meningen die geuit worden in deze blogposts zijn niet noodzakelijkerwijs de mening van Vlaamse Jeugdraad. Vlaamse Jeugdraad is niet aansprakelijk voor de inhoud ervan.