VN-jongerenvertegenwoordiger Daan blikt terug op klimaatconferentie: 'Om impact te hebben, moet je daar aanwezig zijn'

VN-jongerenvertegenwoordiger Daan trok in november naar Azerbeidzjan om de stem van jongeren te vertegenwoordigen op de klimaatconferentie in Bakoe. In een webinar - georganiseerd door de Universiteit van Luik - blikt hij terug op die ervaring.

Is het belangrijk om fysiek aanwezig te zijn op de COP?

Het is goed om daar kritisch over te zijn. Er waren heel veel mensen aanwezig die daar niet hoefden te zijn. 1.700 lobbyisten van fossiele brandstoffen horen niet thuis op een klimaatconferentie, dat werkt heel contraproductief. Maar om echt impact te hebben op wat daar gebeurt, is het cruciaal om in persoon aanwezig te zijn, zeker voor de jeugd. Toen er bijvoorbeeld een ontwerp werd besproken en wij daarop wilden reageren, hebben we snel een tekst in elkaar gestoken, die uitgeprint en zijn we daarmee naar de EU-kantoren gelopen. Vervolgens hebben we onze reactie overhandigd aan de ministers van de aanwezige EU-lidstaten die op het punt stonden om die tekst te bespreken. Dat is alleen mogelijk als je daar zelf fysiek aanwezig bent. 

Hoe kijk je naar Azerbeidzjan als gastland?

Ik moet zeggen dat ik daar best bezorgd over was. Het gastland speelt een hele grote rol: ze bereiden de teksten voor, bepalen het verloop van de COP, kunnen de klimaatambitie al dan niet aanwakkeren,... Die dingen zijn uiteraard niet verlopen zoals dat zou moeten. De president van de COP was eerder werkzaam voor een oliebedrijf, de CEO werd gefilmd terwijl hij olie-deals probeerde te sluiten,... Het spreekt voor zich dat je dit soort dingen liever niet tegenkomt op een klimaatconferentie.

Wat vind je van de uitkomst van de COP?

Ik denk dat we daar eerlijk over moeten zijn: het is een slechte deal. Het geld dat is vrijgemaakt is veel te weinig, en er hangen ook nog eens leningen vast aan die bedragen. Het is heel raar om leningen te verschaffen - en dus geld te verdienen - aan de landen die het meest lijden onder de klimaatcrisis. De polarisatie en spanning daarover waren duidelijk aanwezig in Bakoe, maar ook in de media, trouwens. 

Ben je trots op wat je in Bakoe gedaan hebt?

Ik ben zeker en vast trots op de samenwerkingen die we op poten gezet hebben met jongerenvertegenwoordigers van overal ter wereld. Leiders zouden misschien een voorbeeld aan ons kunnen nemen en inzien dat als wij in staat zijn om gezamenlijke doelen en waarden centraal te stellen, zij dat ook zouden moeten kunnen. Wat daar beslist wordt heeft een gigantische impact: niet alleen op onze toekomst, maar ook op die van toekomstige generaties.

Om eerlijk te zijn vind ik maar weinig positiviteit in de uitkomst van deze klimaatconferentie. Dat is frustrerend, want ik wil mensen activeren en niet frustreren. Maar er waren heel wat onderhandelingen waarbij ik het zelfs moeilijk vond om gewoon maar aanwezig te zijn. Er was zo’n gebrek aan vooruitgang, ze waren vaak zelfs niet in staat om het over de inhoud te hebben. Het ging voortdurend over procedures, er werd vanalles geblokkeerd, fossiele brandstoffen mochten niet besproken worden,... In het verleden kwam dat onderwerp zo vaak aan bod, nu was het plots een no go. Dat maakte het voor mij, als jong persoon, moeilijk om te blijven geloven in het feit dat we de klimaatcrisis kunnen aanpakken. 

Wat mij wel hoopvol stelt, is de hoeveelheid mensen - jongerenvertegenwoordigers, klimaatactivisten, onderhandelaars,... - die gedetermineerd zijn om de klimaatcrisis aan te pakken. Ik heb enorm veel mensen ontmoet die echt geloven dat we iets moeten en kunnen ondernemen, dat verandering nog altijd mogelijk is. 

Zijn klimaatconferenties dan wel nuttig?

Wij jongeren zullen het langste moeten leven onder de gevolgen van de klimaatverandering. Denk aan steeds meer hittegolven, bosbranden, droogtes, misoogsten en overstromingen zoals recent in Valencia. We zijn het minst verantwoordelijk voor de klimaatcrisis, maar worden er wel het hardst door getroffen. Dezelfde balans kan je opmaken voor de meeste landen in het Globale Zuiden. Het doel van deze klimaatconferentie was deze landen extra ondersteunen met financiële middelen. Die zouden ze kunnen gebruiken om in hernieuwbare energie te investeren en zich aan te passen aan de gevolgen van de klimaatverandering. Maar die middelen moesten ook een compensatie bieden voor de schade die zij nu al door de klimaatcrisis ondervinden.

Hoewel ik heel veel moeite heb met de uitkomst van de COP, ben ik er nog altijd rotsvast van overtuigd dat klimaatconferenties nuttig zijn. Zonder de internationale afspraken die landen gemaakt hebben - zoals het Kyoto Protocol en het Parijsakkoord - zouden we nu afstevenen op een wereld die 4 tot 5°C warmer is, in plaats van de 3,1°C die ons nu te wachten staat in 2100. 

Is er nog een boodschap die je wilt meegeven?

Blijf gaan, geef niet op en probeer voldoening te halen uit wat je doet. Wees trots op waar je mee bezig bent en blijf samenwerken. Wat voor mij echt iets heeft veranderd, zijn de klimaatmarsen. Voordien had ik totaal geen idee dat er zo veel jongeren zijn die net als ik bezorgd zijn over de klimaatverandering. Sindsdien denk ik: wauw, oké. Misschien is er wél nog een kans om de klimaatcrisis aan te pakken, het Akkoord van Parijs na te leven, naar die 1,5°C te streven. Ik ben er nog niet uit hoe optimistisch of pessimistisch ik hier zelf insta, maar eigenlijk doet dat er niet toe. Wat er toe doet, zijn de acties die we samen ondernemen en het feit dat we niet opgeven.