Breed jeugdbeleid: reacties op de beleidsnota’s van de Vlaamse regering

Jong zijn in 2025 is niet altijd even gemakkelijk. Financiële zorgen, een tekort aan leraren & (mentale) hulpverleners, te weinig plekken om gewoon jong te zijn… Maar jongeren laten zich niet tegenhouden. Ze zijn vandaag actiever dan ooit!

Kinderen en jongeren nemen het heft in eigen handen: ze starten initiatieven, delen ervaringen en emoties, en ondersteunen hun buurtgenoten. Hun blik reikt verder dan het scherm. Zowel binnen als buiten jeugdorganisaties zoeken ze de ontmoeting op, laten ze hun stem horen en voeren ze inhoudelijke gesprekken. Ze komen op straat voor hun rechten, willen leren, proberen, falen en opnieuw beginnen om zich voortdurend te ontwikkelen.

Dit advies van de Vlaamse Jeugdraad bundelt de signalen en reacties van kinderen, jongeren en hun organisaties op de Vlaamse beleidsnota's. Belangrijke input, want naast het jeugdbeleid spelen ook de andere beleidsdomeinen een cruciale rol in hun leven. We rekenen erop dat hiermee rekening wordt gehouden bij de verdere uitvoering van alle beleidsnota's de komende jaren.

Een greep uit de adviespunten voor de hele regering

• Voorzie inspraak van kinderen en jongeren en hun organisaties bij elk beleidsproces.
  

• Duw jongeren die in de fout gaan niet nog verder weg van de samenleving, maar zet in op verbinding.
  

• Als onze jeugd de toekomst moet zijn, zijn daar vandaag middelen voor nodig. Laat de investeringen in onderwijs, ruimte, mobiliteit, jeugd ... geen loze woorden zijn. In elk levensdomein speelt sociaaleconomische ongelijkheid een té grote rol voor kinderen en jongeren. Daarvoor zijn dus financiële middelen in hun directe leefomgeving nodig.
  

• Zorg dat de focus op Nederlands voor méér kansen voor alle kinderen en jongeren zorgt, en onze samenleving niet nog minder inclusief maakt.

Welzijn

• Werk structureel aan het welzijn van onze kinderen en jongeren, met een brede basis aan kwalitatieve voorzieningen. Voorzie preventie en vroegdetectie en de nodige (gespecialiseerde) zorg en ondersteuning.
  

• Erken de rol van het jeugdwerk en ontzorg hen tegelijk

  • Zorg dat hulpverlening aan de slag gaat met de expertise van het jeugdwerk.

  • Investeer in psycho-educatie naar het jeugdwerk. 

  • Voorzie extra financiering voor steunpunten en organisaties om het jeugdwerk te ondersteunen en tegelijk hun rol af te bakenen.

Mobiliteit

• Zorg ervoor dat alle kinderen en jongeren zich zelfstandig en veilig kunnen verplaatsen, zorg voor betaalbaar openbaar vervoer.

Onderwijs

• Leraren moeten vooral les kunnen geven. Investeer dus in ondersteuning in, naast en na de klas. Zet in op de samenwerking met jeugdwerk, elk vanuit hun eigenheid.
  

• Kinderen die zich niet goed in hun vel voelen, leren niet. Zet in op psycho-educatie en een heldere samen­werking tussen welzijn en onderwijs – over de bevoegdheidsniveaus heen.

Media

• Kinderen en jongeren zijn actieve en bewuste mediagebruikers. Ga uit van hun actorschap, zet in op hun kennis en mediawijsheid, en laat hen zelf mee beslissingen maken.

Klimaat

• Kinderen en jongeren liggen wakker van de klimaatopwarming. Behoud de nodige urgentie rond het klimaat­vraagstuk. Leg de toekomstige kosten voor klimaatadaptatie en heropbouw mee in de financiële schaal om onze welvaart te behouden.

Armoedebestrijding

• Voorzie een sterke rode draad met het Vlaams Actieplan Armoedebestrijding (VAPA) door de beleids­domeinen mét de nodige middelen.

• Het recht op vrije tijd is geen fait divers. Zie de kracht van vrije tijd binnen armoedepreventie en zet samen met het jeugdwerk in op vrijetijdsarmoede.