OverKop moet meer zijn dan een huis
Een plek waar je gewoon jezelf kan zijn, andere jongeren ontmoet en hulp vindt wanneer je die nodig hebt: dat is de kracht van OverKop. De Vlaamse Regering wil de OverKop-werkingen nu een stevigere, structurele basis geven. Een stap in de goede richting, maar om echt het verschil te maken voor jongeren, moet OverKop meer zijn dan een verzameling huizen. In ons nieuwe advies leggen we uit wat daarvoor nodig is.
De mentale gezondheid van jongeren staat al jaren onder druk. Tegelijk blijft de zoektocht naar de juiste hulp moeilijk voor veel jongeren. De wachtlijsten zijn lang, het aanbod is versnipperd en jongeren weten niet altijd waar ze terechtkunnen.
OverKop biedt daar een belangrijk antwoord op: alle jongeren van 12-25 jaar vinden er een plek waar ze zonder oordeel en op een laagdrempelige manier terechtkunnen voor ontmoeting en ondersteuning. We zijn dan ook blij dat de Vlaamse Regering OverKop structureel wil verankeren.
“OverKop-huizen mogen niet functioneren als eilanden, maar moeten net de deur openen naar een heel netwerk van partners dat samen ondersteuning biedt.”
Tegelijkertijd zien we ook nog een aantal belangrijke werkpunten. Niet elke jongere vindt vanzelf de weg naar een OverKop-huis. Sommigen voelen zich beter thuis in hun jeugdhuis, sportclub of andere vertrouwde omgeving. Daarom pleiten we voor een sterk netwerk waarin OverKop, jeugdwerk en professionele hulpverlening elkaar aanvullen en versterken.
De juiste hulp op het juiste moment
Daarnaast moet professionele hulp ook echt beschikbaar blijven in elk OverKop-huis. Jongeren die de stap zetten om hulp te zoeken, mogen niet telkens opnieuw doorverwezen worden. Ook voldoende financiering, een aanbod op maat van verschillende leeftijden en duidelijke samenwerking tussen lokale besturen en de Vlaamse overheid zijn onmisbaar in een geslaagd OverKop-verhaal.
Daarbij mogen we uiteraard de kracht van het jeugdwerk niet vergeten. Want investeren in plekken waar jongeren zich goed voelen, vrienden maken en zichzelf kunnen zijn, is ook investeren in mentaal welzijn.
Een paar belangrijke adviespunten:
Ondersteun de nuldelijnsactoren zoals het jeugdwerk proactief via psycho-educatie.
In elk OverKop-huis moet een eerstelijnspsycholoog beschikbaar zijn.
Zet in op de zichtbaarheid van het OverKop-netwerk en zorg dat het aanbod niet versplinterd wordt.
Maak een duidelijk kader voor lokale besturen over welke rol zij dienen op te nemen in de OverKop-werking.
Blijf investeren in jeugdwerk als waardevolle preventieve sector met een hoge return on investment.