Lieve VN, een plek aan tafel is nog geen stem
Femke Dreezen
Ik weet niet goed hoe ik aan deze brief moet beginnen. Misschien omdat ik je al zo lang ken zonder je ooit echt ontmoet te hebben. Ik kende je waarden, normen en idealen. In New York kreeg ik de kans om je van dichtbij te leren kennen, om de organisatie te ontmoeten die ik tot dan toe vooral kende als symbool van wat de wereld zou kunnen zijn.
Je ontmoeten bracht niet alleen verwondering, maar ook twijfel. Sommige dingen bevestigden waarom ik in je geloof. Andere maakten het moeilijker om dat geloof onvoorwaardelijk te houden. Dat is misschien wel waarom ik je deze brief schrijf.
Toen ik je leerde kennen tijdens een les in de tweede graad, trok je me erg aan. Jouw ambitie om landen wereldwijd samen te brengen en je in te zetten voor vrede en mensenrechten bewonder ik ten zeerste. Je leek niet weg te kijken van geopolitieke spanningen of conflicten, maar ze bespreekbaar te maken. Tijdens onze eerste ontmoeting een paar weken geleden, merkte ik dat die drive er nog steeds is. Elk jaar opnieuw, krijg je vertegenwoordigers van 193 landen over de vloer en leg je de nadruk op het bespreken en evalueren van mensenrechten. Dat is heel inspirerend om van dichtbij mee te kunnen maken.
Toch zijn er een aantal dingen die ik niet begrijp. Ik zag je altijd als iemand die op zoek gaat naar een gemeenschappelijke taal, naar gezamenlijke antwoorden op wereldwijde vraagstukken. Waarom leek het tijdens mijn bezoek aan New York zo moeilijk om vooruitgang te boeken in kwesties die al jarenlang worden bediscussieerd? En waarom kreeg ik de indruk dat de manier waarop je je eigen werking organiseert, soms precies datgene onder druk zet waarvoor je bestaat: mensenrechten, vrede en veiligheid? Ik vraag me af hoe je met je bureaucratische manier van werken kunt inspelen op de snel veranderende geopolitieke realiteit van vandaag, en hoe je je doelstellingen kunt blijven nastreven met de besparingen die je voor ogen hebt.
Zo sprak ik met verschillende VN-instanties die aangaven dat deze een negatieve impact zullen hebben op hun werking, nu en in de toekomst. Hun werk wordt immers mogelijk gemaakt door de middelen die jij ter beschikking stelt. Wanneer die middelen afnemen, dreigen ook hun slagkracht en reikwijdte te krimpen.
Er was nog iets wat me steeds duidelijker werd: er is niet voor iedereen evenveel plek aan de onderhandelingstafel. Toen ik vanuit België naar New York afreisde als jongerenvertegenwoordiger, hoopte ik gehoord te worden. Ik geloof dat je dat ook zou willen. Toch is er een verschil tussen willen en kunnen.
Tijdens mijn bezoek had ik te weinig het gevoel dat je mij en andere jongerenvertegenwoordigers bewust en actief betrok bij de gesprekken die aan tafel plaatsvonden. Dat is jammer, want ook wij hadden ons voorbereid om jouw verhaal te verrijken. Voor onze komst verzamelden we perspectieven van jongeren, met de bedoeling hun stem mee te brengen naar een plek waar zoveel actoren samenkomen om over het heden en de toekomst van de wereld te spreken. Ik vraag me af hoeveel van die perspectieven uiteindelijk de ruimte kregen die ze verdienden.
"Je spreekt over jongerenvertegenwoordigers als partners die mee nadenken en bijdragen aan besluitvorming. Toch voelde mijn plekje vaker als een observatiepost dan als een plek van waaruit ik kon bijdragen."
Mijn bezoek aan jou bracht heel wat emoties met zich mee. Dankbaarheid, omdat ik de kans kreeg om je van dichtbij te leren kennen en beter te begrijpen. Maar ook machteloosheid, omdat woorden en daden niet altijd met elkaar overeen leken te komen. Ik voelde hoe hartelijk we als jongerenvertegenwoordigers ontvangen werden door jouw werknemers, maar ook hoe jouw verwachtingen van ons niet altijd overeenstemden met de werkelijkheid. Je spreekt over jongerenvertegenwoordigers als partners die mee nadenken, geconsulteerd worden en bijdragen aan besluitvorming. Toch voelde het plekje aan de tafel tijdens mijn bezoek vaker als een observatiepost dan als een plek van waaruit ik daadwerkelijk kon bijdragen.
Begrijp me niet verkeerd, VN. Dat plekje is broodnodig en bracht me de afgelopen weken op plekken waar ik anders misschien nooit was gekomen. Ik sprak er met andere jongeren die dezelfde twijfels deelden, maar bij wie ik ook de vastberadenheid vond om te blijven streven naar betekenisvolle betrokkenheid. Ik leerde er perspectieven kennen van mensen die in conflictgebieden leven, en die me anders wellicht minder gemakkelijk zouden bereiken. Ik besefte dat diplomatie een noodzakelijke opdracht blijft, ook wanneer je zelf soms tekortschiet in geloofwaardigheid.
Onze ontmoeting leerde me dat er tijdens de Algemene Vergadering, één van jouw hoogdagen, te weinig ruimte was voor jongerenvertegenwoordigers om daadwerkelijk impact te hebben. Ik ontdekte dat niet alleen een plekje aan jouw onderhandelingstafel ertoe doet, maar vooral ook de verschillende andere tafels waaraan we als jongere kunnen aanschuiven: die bij lokale en regionale beleidsmakers, op school, in verenigingen, en bij onze vrienden en familie. En dat is misschien het verwarrende: om impact te voelen hebben we je op het eerste gezicht niet per se nodig, maar jouw internationale karakter is wel onmisbaar als we internationale solidariteit en vrede willen blijven nastreven. Iets wat we vandaag wel kunnen gebruiken.
Ik schrijf je, omdat het me iets kan schelen. Onze relatie is misschien minder naïef, maar ik ben erdoor wel wijzer geworden. Hoewel ik zelf ook niet alle antwoorden heb, vraag ik je daarom, lieve VN: blijf vechten voor je waarden, normen en idealen. We hebben deze nodig als houvast in een wereld die steeds onvoorspelbaarder lijkt te zijn en waarin mensenrechten steeds meer worden gezien als een menukaart om van te kiezen. Om deze over te brengen, zal je wel een andere aanpak moeten zoeken. Eéntje die efficiënter en eerlijker is, naar jezelf en anderen toe.
Misschien tot ooit nog eens.
Femke