Onze toekomst gaat in rook op. Wanneer gaan jullie daar eindelijk iets aan doen?

Geachte ministers, 

Klimaatverandering leek lange tijd een ver-van-ons-bed-show. Overstromingen in de Verenigde Staten, extreme droogte in Oost-Afrika, orkaan Melissa in de Caraïben. Maar we hoeven intussen niet meer naar de andere kant van de wereld te kijken. Vijf jaar geleden liep Pepinster onder water, deze zomer werd heel Europa geteisterd door bosbranden. Vandaag woedt in de Hoge Venen de zwaarste natuurbrand van deze eeuw, en een van de zwaarste in de geschiedenis van ons land.  

Onze zomervakanties staan niet langer vanzelfsprekend gelijk aan zorgeloos genieten. Naast de vrolijke vakantiekiekjes blijven ook andere beelden hangen: bosbranden, blusvliegtuigen, uitgeputte brandweermannen en dagen waarop we niks anders deden dan op zoek gaan naar verkoeling.  

Ook de menselijke tol valt niet langer te ontkennen. Tijdens het laatste weekend van juni stierven in ons land 1.273 mensen, meer dan tijdens eender welk ander weekend in de recente Belgische geschiedenis. Op 27 en 28 juni alleen al werden 650 en 640 overlijdens geregistreerd. Dat zijn cijfers die in de buurt komen van de piek van de eerste coronagolf, toen op de zwaarste dagen 641 en 675 mensen stierven. 27 juni werd zo de op één na dodelijkste dag van de 21e eeuw. 

We zijn jong en we zijn doodongerust, maar we zijn niet verbaasd. En dat zouden jullie ook niet mogen zijn.  

We komen al jaren op straat om klimaatactie te eisen. Beleidsmakers van over de hele wereld vergaderen uren, dagen, wekenlang op klimaattoppen. Wetenschappers trekken al sinds 1990, toen het eerste rapport van het IPCC verscheen, aan de alarmbel. We weten wat er aan de hand is. We weten wat ons te wachten staat. We roepen al jaren, maar u luistert niet.

Uit onze meest recente leefwereldbevraging blijkt hoe groot de kloof is tussen onze bezorgdheid en het gevoel dat er naar ons geluisterd wordt. Bijna negen op de tien jongeren (87%) maken zich zorgen over de toekomst van het klimaat, maar amper 6% voelt zich gehoord door politici. Nochtans is onze vraag duidelijk: we willen een ambitieuzer klimaatbeleid, met duidelijke regels en consequenties voor grote vervuilers. En we staan daarin niet alleen: ook uit een bevraging van Forum des Jeunes blijkt dat jongeren willen dat klimaat een politieke prioriteit wordt in ons land. 

Hoeveel signalen zijn er nog nodig? We hebben gepuft en gezweet. We zagen het dodental oplopen, dorpen ontruimd worden door branden en natuurgebieden in vlammen opgaan. Dus ja, wij zijn bang. Maar we zijn het ook beu. We zijn het beu om onze bezorgdheid te uiten en het gevoel te krijgen dat we in het luchtledige schreeuwen. We zijn het beu dat die bezorgdheid met holle woorden wordt beantwoord of zelfs in het belachelijke wordt getrokken. We zijn het beu om te horen dat we moeten ‘genieten van dit prachtige weer’, terwijl de gevolgen van de extreme hitte steeds zichtbaarder en dodelijker worden. En we zijn het vooral beu om telkens opnieuw te moeten uitleggen waarom actie zo dringend is. 

Wij hebben recht op een leefbare toekomst, maar daarvoor hebben we meer nodig dan vage beloftes en lege woorden. We vragen concrete maatregelen en investeringen om risico’s te verkleinen en ons beter te beschermen tegen de gevolgen van de klimaatcrisis. We weten wat er moet gebeuren: wetenschappers en experten reiken al jaren oplossingen aan. Ook wij willen mee aan tafel zitten, meedenken en samenwerken. Geef ons die kans. Laat deze zomer daarom het kantelpunt zijn en kom eindelijk in actie. 

Bereid ons land voor op de gevolgen die we vandaag al voelen. Onze steden en gebouwen zijn niet aangepast aan extreme hitte. Maak onze steden groener en zorg voor meer schaduw. Geef water opnieuw de ruimte om in de bodem te trekken, zodat we beter beschermd zijn tegen hitte en overstromingen. Investeer in preventie en bescherming. Luister naar experten die waarschuwen voor het toenemende risico op natuurbranden. Bescherm de natuur en biodiversiteit die we vandaag nog hebben. Bovenal: investeer voldoende in klimaatmitigatie. Versnel de transitie naar duurzame energie en zorg voor een finale uitfasering van fossiele brandstoffen. 

We beseffen dat we in financieel moeilijke tijden leven en dat deze maatregelen geld kosten. Maar de klimaatcrisis negeren, zal ons nog veel meer kosten. De overstromingen van juli 2021 kostten het Waalse Gewest 2,8 miljard euro. Ook Vlaanderen moest 100 miljoen euro vrijmaken voor maatregelen tegen overstromingen. Niet investeren in klimaatbeleid is dus geen besparing. Het betekent alleen dat we de rekening doorschuiven, en dat die uiteindelijk veel hoger zal uitvallen. 

Die rekening treft niet iedereen even hard. Klimaatmaatregelen mogen daarom niet ten koste gaan van de mensen die het vandaag al moeilijk hebben. Ambitieus klimaatbeleid moet ook sociaal rechtvaardig zijn. 

Beste ministers, wij zijn bang. Deze brief is een noodkreet van jongeren die uitgeput, bezorgd en boos zijn over hoe er met onze toekomst wordt omgegaan. Die toekomst, en dus ook die van uw kinderen en kleinkinderen, is vandaag al onherroepelijk aangetast. Maar hoe zwaar de gevolgen uiteindelijk worden, ligt nog steeds in jullie handen. 

Wij kunnen dit niet alleen. We kunnen op straat komen, onze stem laten horen, voorstellen doen en blijven aandringen. Maar uiteindelijk hebben  jullie de macht om de keuzes te maken die onze toekomst bepalen. 

Ons land is niet klaar voor wat ons te wachten staat. Wij zijn ongerust over wat komt. Maar het is nog niet te laat om daar verandering in te brengen. 

Doe dat, alstublieft.