Jongeren over hun online leven: “Geef ons inspraak, geen regels die niet werken”
17/11/2025
De digitale wereld is voor jongeren geen aparte plek meer. Het is de plek waar vriendschappen ontstaan, huiswerk wordt gemaakt, nieuwe hobby’s opduiken en contact met familie wordt onderhouden. Maar hoe ervaren jongeren die wereld zelf? Om dat te achterhalen bevroegen we 10.678 jongeren tussen 11 en 30 jaar, in samenwerking met het Kenniscentrum Kinderrechten (KeKi) en Arteveldehogeschool.
Jongeren voelen zich duidelijk thuis online. 94% chat met vrienden of familie. 93% ontspant met video’s, games of challenges. 86% ontdekt nieuwe muziek, kunst of boeken. Online is voor velen dé plek om te leren, creëren en zichzelf te laten zien. “Online contact maakt me gelukkig", omschrijft een jongere het in de bevraging. "Ik voel me daardoor minder alleen.”
Toch start niet iedereen met dezelfde kansen. Jongeren die in een instelling wonen, hebben bijvoorbeeld veel minder toegang tot die online wereld. 81% van hen beschikt meestal over een computer, tegenover 96% van jongeren die thuis wonen. Ook de internetkwaliteit verschilt: in groepsverband haalt maar 59% “meestal” een goede verbinding, vergeleken met 76% bij de jongeren die thuis wonen. Dat verschil bepaalt hoeveel je online kan meedoen.
Druk, onzekerheid en prikkels
Naast kansen ervaren jongeren ook stress online. De helft voelt dat sociale media niet altijd goed zijn voor hun mentale welzijn. 36% zegt zelfs dat ze een negatieve invloed hebben. En enge beelden of misleidende info ontwijken? Dat lukt maar “meestal” bij 64%. Meer dan een derde krijgt dus regelmatig dingen te zien die ze liever vermijden.
Veel jongeren vertellen dat ze onzeker worden van perfecte lichamen en levens op Instagram of TikTok. Sommigen verwijderden apps omdat het hen slecht deed voelen.
Grip gezocht
Bijna iedereen herkent het: je opent een app voor vijf minuten en een uur later swipe je nog steeds de ene video na de andere. 40% vindt het moeilijk om de juiste balans te vinden en te bewaren. Timers, focusapps, zwart-witmodus, meldingen uit… Jongeren proberen van alles, maar zoeken nog steeds naar manieren om grip te krijgen.
Dat schoolwerk vandaag ook grotendeels digitaal verloopt, helpt natuurlijk niet om vaker offline te zijn.
Op school willen jullie échte digitale skills
Jongeren zijn duidelijk over wat ze willen leren: geen saaie theorie, maar vaardigheden die echt helpen in een digitale wereld. In de bevraging zegt:
54% dat ze willen leren editen of creatieve digitale skills willen opdoen
44% wil AI beter begrijpen
43% wil weten wat er met hun data gebeurt
36% wil nepnieuws leren herkennen
35% wil zich beter kunnen beschermen tegen online gevaren
Kort gezegd: jongeren willen snappen hoe algoritmes werken, waarom ze bepaalde video’s zien, en hoe ze zichzelf online veilig houden. En dat willen ze leren op school. Duidelijk!
Smartphoneverbod? Jongeren vragen vooral inspraak
“Ik vind dat op scholen smartphones verbieden niet veel zal doen", zegt een jongere in de bevraging. "Bij ons is het al verboden, maar iedereen doet het stiekem.”
Deze jongere is niet de enige met een uitgesproken mening over dit thema.
79% vindt dat smartphones in sommige lessen wél moeten kunnen, bijvoorbeeld voor mediawijsheid of specifieke opdrachten.
70% wil dat leerlingen inspraak krijgen in hoe zo’n verbod wordt georganiseerd.
Amper 23% vindt het verbod in z’n geheel een goed idee.
Veel jongeren zijn bang dat ze hun ouders niet kunnen bereiken (57%), of dat pauzes saaier worden (46%). Anderen denken dat het net goed kan zijn voor meer contact op school.
Al zijn zowat alle jongeren het erover eens: “Verbieden helpt niet. Leer ons ermee omgaan.”
“Ik vind dat we op school meer info moeten krijgen over sociale media en veiligheid, in plaats van dingen die ver van onze leefwereld staan.”
Wat jongeren verwachten van politici
De boodschap van jongeren aan politici is glashelder. Ze willen betere bescherming tegen schadelijke content en platformen die hun verantwoordelijkheid nemen. Ze vragen regels die écht werken, en dus géén leeftijdsgrenzen die je met twee klikken omzeilt. En ze willen een digitale wereld waarin elke jongere gelijke toegang heeft tot technologie, ondersteuning en betrouwbare informatie.
Jongeren kennen de digitale wereld door en door. Ze zien waar het knelt, waar kansen liggen en wat ze nodig hebben om die wereld veilig en eerlijk te maken. De resultaten van deze bevraging tonen dat jongeren nood hebben aan sterke mediawijsheid, duidelijke regels, veilige apps, gelijke toegang én inspraak. Of zoals een jongere het in de bevraging verwoordde: “Maak beleid mét jongeren, niet over jongeren.”
Lees het volledige rapport hieronder.