Advies: Beleidsnota Jeugd
Waarover gaat het?
De beleidsnota ‘Jeugd’ gaat zowel over beleid voor het jeugdwerklandschap, als over jeugd- en kinderrechtenbeleid. Over het algemeen zijn we heel tevreden met de inhoud van deze beleidsnota, want de minister erkent de waarde van het jeugdwerk. Terecht! Want het jeugdwerk bereikt meer dan 1 miljoen kinderen en jongeren in Vlaanderen en Brussel.
In de beleidsnota komt de nood aan meer jeugdwerk en meer kwalitatieve jeugdinfrastructuur aan bod, maar er is ook aandacht voor jong engagement en vrijwilligers. Allemaal zaken die wij graag lezen, want we benoemen al jaren het recht op jeugdwerk voor elk kind en elke jongere.
Toch springen ons ook heel wat uitdagingen in het oog. Het jeugdwerk in al haar diversiteit, biedt aan elk kind en aan iedere jongere de kans om zichzelf te zijn, in groep te groeien, talenten te ontdekken en samen gewoon jong te zijn. Die kansen zouden moeten bestaan voor alle kinderen en jongeren, maar dit is tot op vandaag niet het geval. Als jeugdwerk staan we klaar om die ambitie vast te pakken en mee vorm te geven – maar daar staan (brood)nodige investeringen tegenover. Hierbij denken we onder andere aan jeugdtoerisme, jeugdinfrastructuur en plekken, integriteitsbeleid en onderzoeksnoden.
"Het jeugdwerk in al haar diversiteit, biedt aan elk kind en aan iedere jongere de kans om zichzelf te zijn, in groep te groeien, talenten te ontdekken en samen gewoon jong te zijn. Die kansen zouden moeten bestaan voor alle kinderen en jongeren, maar dit is tot op vandaag niet het geval."
Minister van Jeugd Melissa Depraetere geeft in de beleidsnota ook aan dat ze werk zal maken van ‘een ambitieus nieuw Jeugd- en Kinderrechtenbeleidsplan (JKP)’, en dat hier jaarlijks een projectoproep aan gekoppeld zal worden. Het JKP is het ultieme instrument voor de minister om van de hele Vlaamse Regering ministers van Jeugd te maken, en zowel kinderrechten als jeugdbeleid bovenaan de beleidsagenda te zetten. We rekenen erop dat het JKP door de recente bijsturingen, de gerichte keuzes en dit concrete engagement meer impact zal hebben op het garanderen en het verstevigen van kinderrechten in Vlaanderen en Brussel.
Jeugd is een transversale bevoegdheid - ofwel: een bevoegdheid over alle beleidsdomeinen heen - en de minister erkent dit. Met andere woorden: ook de minister van Welzijn is een beetje minister van Jeugd, net als de minister van Werk, Onderwijs, enzovoort. Minister Depraetere geeft in de beleidsnota aan dat ze ook in haar andere bevoegdheden (Wonen, Energie en Klimaat, Toerisme) het jeugdperspectief meeneemt, en haar collega’s aanmoedigt om hetzelfde te doen. We kijken ernaar uit om dit samen met haar waar te maken!
Hoe kwam dit advies tot stand?
Dit advies werd geschreven in de schoot van de adviesraad van de Vlaamse Jeugdraad en de commissie jeugdwerk, waarin maandelijks erkende jeugdwerkorganisaties samenkomen. Het advies is geschreven naar analogie van de beleidsnota Jeugd en gebruikt daarom dezelfde hoofdstukken. Doel is dat onze aanbevelingen gemakkelijker naast de opgesomde beleidsdoelstellingen kunnen worden gelegd. We hernemen hierbij enkel de SD’s, om de leesbaarheid te vergemakkelijken. Je kan de beleidsnota zelf hier lezen.
Een aantal belangrijke adviespunten
We zijn verheugd dat de nood aan kennis en expertise als basis voor slagkrachtig en efficiënt beleid erkend wordt. Betrek het jeugdwerk in de opmaak van de meerjarige onderzoeksagenda én geef hen systematisch zo laagdrempelig mogelijk alle onderzoeksresultaten terug.
Leg minder druk op vrijwilligers door de regulitis die ze ervaren actief aan te pakken. Maar onderzoek ook welke andere drempels jongeren ervaren om een vrijwillige engagement op te nemen en stem het beleid hierop af.
Start snel met de opmaak van het masterplan jeugdinfrastructuur en betrek de intermediaire organisaties vanaf het begin. Voorzie voldoende budget om van het masterplan een slagkrachtig instrument te maken.
Blijf de sector betrekken bij de opmaak van het JKP en de keuze van de prioriteiten.
Erken de opgebouwde expertise rond integriteit binnen de jeugdwerksector en implementeer dit in andere sectoren die kinderen en jongeren aanbelangen. Creëer een integriteitsexpertisecentrum dat alle sectoren inspireert en ondersteunt rond het opbouwen van een performant integriteitsbeleid.
Voorzie een volledige indexering van de middelen (zowel de werkings- als personeelsmiddelen) voor jeugdorganisaties.
Evalueer het jeugddecreet en schaaf het bij waar nodig. Vermijd hierbij een nieuwe grote hervorming, de sector is vragende partij voor regelrust.
Er is nood aan een transversaal plan rond geestelijke gezondheid bij kinderen en jongeren waarbij er vertrokken wordt vanuit ‘health in all policies’. Met dit transversaal plan wordt er gewaakt dat er geen beleid wordt gemaakt vanuit het individueel schuldmodel.
"We rekenen erop dat het JKP door de recente bijsturingen, de gerichte keuzes en dit concrete engagement meer impact zal hebben op het garanderen en het verstevigen van kinderrechten in Vlaanderen en Brussel."