Lokale democratie op Europees niveau

Eind maart reisde EU-jongerenvertegenwoordiger Reinout naar Straatsburg. Als jongerenafgevaardigde nam hij deel aan de 48ste sessie van het Congres van Lokale en Regionale Autoriteiten. In deze blogpost deelt hij zijn ervaringen en vertelt hij wat hij daar heeft gedaan. 

Het Congres van Lokale en Regionale Autoriteiten is een instelling van de Raad van Europa, een pan-Europese organisatie. Dit congres zet zich in voor het versterken van lokale en regionale democratie in de 46 lidstaten van de Raad. Daarnaast ziet het Congres toe op de naleving van het Europees Handvest inzake lokaal zelfbestuur.  

Twee keer per jaar komen 306 regionale en lokale vertegenwoordigers samen in de hoofdzetel van de Raad van Europa, het Palais de l’Europe. Elke keer ik de zaal binnenstapte, overviel mij telkens weer een wow-gevoel! 

Sinds enkele jaren loopt er binnen het Congres een innovatief project: ‘Rejuvenating Politics’. Dit initiatief wil jongeren actief betrekken bij besluitvorming op lokaal en regionaal niveau. 

In het kader van dit initiatief mag ik - samen met 45 andere jongeren, één per lidstaat - deelnemen aan twee opeenvolgende sessies van het Congres. Tijdens deze sessies nemen we plaats naast de 306 vaste vertegenwoordigers."

Als jongerenafgevaardigden mogen we deelnemen aan debatten en verschillende nevenactiviteiten. We kunnen individueel of namens de groep tussenkomen, vergelijkbaar met zoals de fracties dat doen in het halfrond. Stemrecht hebben we niet, maar voor de rest staan we op gelijke hoogte met de andere vertegenwoordigers. 

Naast onze deelname aan de sessies werken we ook aan een tweede opdracht: een lokaal of regionaal project dat het werk van het Congres en/of de waarden van jeugdparticipatie en democratie onder de aandacht brengt.

Lentesessie

Hoewel de officiële sessie van het Congres pas plaatsvond van 25 tot 27 maart, werden wij als jongerenafgevaardigden al eerder in Straatsburg verwacht voor een eerste kennismaking en de laatste voorbereidingen.

De eerste contacten verliepen verrassend vlot. Al merkte ik ook meteen dat deze groep vol ambitie en talent zat, wat in eerste instantie best intimiderend was. Maar eens we elkaar beter leerden kennen en enkele groepsregels hadden vastgesteld, liep alles van een leien dakje. Het deed me denken aan mijn Erasmus in Wenen; iedereen was open minded en keek ernaar uit om elkaar te leren kennen. 

Hoewel ik me goed had voorbereid – met dank aan gesprekken met de Belgische coördinator, mijn voorganger en flink wat inleeswerk – voelde ik me tijdens de eerste halve dag van de sessie soms als een vis op het droge. Alles gebeurde tegelijkertijd: de vele protocollen, voortdurend gefilmd worden, de verschillende talen, het gebrek aan pauzes en een overrompelende hoeveelheid informatie. Gelukkig voelde ik mij na een gezellige lunch en de switch naar de inhoudelijke debatten al meer op mijn gemak. 

Tweeënhalve dag lang volgde het ene interessante debat het andere op. Zo kwamen onder meer de wederopbouw van Oekraïne, een tussenkomst van de Luxemburgse Groothertogin over seksueel geweld in conflictsituaties, geweld tegen vrouwen in politiek, lokale democratie in de wereld, buitenlandse inmenging in verkiezingen, de situatie in Georgië, watersnood, betaalbaar wonen en het opsluiten van Turkse burgemeesters (onder wie Ekrem İmamoğlu) aan bod.  

Het was heel inspirerend om zo veel jongeren actief te zien deelnemen aan de verschillende debatten en discussies. Zelf kwam ik tussen in het debat over de rol van subregionale overheden in landen met drie bestuursniveaus – een technisch onderwerp, waar het Belgische perspectief zeker iets kon bijdragen.

Ik werkte ook mee aan de keynote over dit thema en schreef de groepstussenkomst over de lokale verkiezingen in Roemenië. Net als in België, werd daar tot kort voor de verkiezingen nog gesleuteld aan de kieswetgeving, wat voor veel onzekerheid zorgde. Als jongerenafgevaardigden legden we extra nadruk op het belang van een positieve eerste stemervaring. 

Take away 

Ondanks het drukke programma was dit een boeiende en leerrijke ervaring. Ik keerde terug uit Straatsburg met een veel beter begrip van hoe het Congres werkt – en bij uitbreiding ook van de rol van de Raad van Europa. Anders dan bij de Europese Unie, is dit nog meer een op waarden gebaseerde organisatie die het respect voor mensenrechten, democratie en de rechtsstaat centraal stelt.  

Wat mij heel erg opviel, is de open debatcultuur waarin deze waarden altijd op de voorgrond treden. Ook landen of regimes die soms onder vuur liggen, krijgen via hun vertegenwoordigers een stem aan tafel. Dat zorgt voor confronterende, maar waardevolle uitwisselingen van wereldbeelden en perspectieven. Iets wat we binnen de EU misschien wat minder vaak zien, waar we soms in onze eigen bubbel blijven hangen. 

Ik zal ook de warme groep jongerenafgevaardigden, en de fijne ontmoetingen met de permanente vertegenwoordiging bij de Raad en de Belgische delegatie, niet snel vergeten. 

Op naar de volgende sessie in oktober. Ik kijk er nu al naar uit!