header.back to home

Voor de ene jongere is het heel gewoon: thuis Turks praten en op school overschakelen naar het Nederlands. Anderen sturen berichtjes in het Engels, maken hun schoolopdrachten in het Nederlands en praten met hun ouders in het Frans, Arabisch of Portugees. Maar hoe gaan scholen eigenlijk om met die rijkdom aan talen? En hoe ervaren jongeren zelf het taalbeleid in hun klas en op de speelplaats? 

In een grootschalige bevraging van de Vlaamse Jeugdraad, uitgevoerd door het Kenniscentrum Kinderrechten (KeKi) en Arteveldehogeschool, deelden 2.444 jongeren tussen 11 en 30 jaar hun ervaringen en meningen over meertaligheid in het onderwijs. In dit artikel lees je de belangrijkste bevindingen.

Trots op mijn talen!  

Maar liefst 91% van de jongeren vindt dat het spreken van meerdere talen iets is om trots op te zijn. Voor 77% maakt taal een belangrijk deel uit van hun identiteit, en 68% is van mening dat al die verschillende talen onze samenleving rijker maken.  

Vooral jongeren die thuis een andere taal spreken, voelen zich nog sterker verbonden met hun thuistaal. Voor hen is taal niet alleen communicatie, maar ook een belangrijk deel van wie ze zijn.

Toch ervaren jongeren dat scholen daar niet altijd op inspelen. Slechts 28% voelt dat hun school meertaligheid waardeert en stimuleert. Nog minder, 24%, zegt dat leerkrachten hen aanmoedigen trots te zijn op hun thuistaal. En 1 op de 10 jongeren geeft zelfs aan dat hun school het als een probleem ziet als je thuis een andere taal spreekt dan het Nederlands.

“Meertaligheid is een waardevolle troef in het onderwijs.”

Jongere die de bevraging heeft ingevuld

Daar staat tegenover dat sommige scholen wel moeite doen om meerdere talen een plek te geven. Vaak gebeurt dat in specifieke contexten:

  • 85% mag in taalvakken een andere taal gebruiken.

  • 50% mag dit ook tijdens de pauzes.

  • 14% krijgt die ruimte tijdens groepswerk of opdrachten.

Over de invloed op leren 

Niet iedereen denkt hetzelfde over de invloed van thuistalen op leren. Zo gelooft 42% dat je minder goed Nederlands leert wanneer thuistalen op school worden toegelaten.

Ongeveer een derde (36%) vindt het moeilijker om goed Nederlands te leren als je thuis een andere taal spreekt. Tegelijkertijd is 59% het oneens met de stelling dat je slechter presteert op school doordat je thuis een andere taal spreekt. 

Er is wel een verschil tussen jongeren die thuis alleen Nederlands praten en jongeren met een andere thuistaal. Nederlandstalige jongeren geloven vaker dat meertaligheid het leren moeilijker maakt. Bijna de helft van hen denkt dat thuistalen op school het Nederlands in de weg zitten. Bij jongeren met een andere thuistaal zegt slechts 1 op 3 dat. 

Ook opvallend: Nederlandstalige jongeren vrezen dat thuistalen toelaten op school zou leiden tot uitsluiting. Jongeren die zelf een andere thuistaal hebben, maken zich daar veel minder zorgen over. 

Luister naar leerlingen

Eén op de drie jongeren (33%) mag meepraten over de taalregels op school. Toch blijkt uit de open antwoorden dat velen hierover een duidelijke mening hebben. Sommigen willen meer ruimte voor thuistalen, zeker tijdens pauzes of groepswerk. Anderen verkiezen net duidelijke regels en vinden dat er op school uitsluitend Nederlands gesproken moet worden. 

Jongeren zien meertaligheid niet alleen als een realiteit, maar ook als een kans. Ze willen dat scholen en beleidsmakers hun thuistaal erkennen, hun identiteit respecteren en hen betrekken bij het taalbeleid. Tegelijkertijd vragen ze duidelijkheid, ondersteuning en ruimte voor nuance. 

Ook interessant...

Het Jeugd- en Kinderrechtenbeleidsplan 2025-2029

Samenwerken is essentieel, want bijna alle beleidsdomeinen hebben impact op het leven van kinderen en jongeren.
  • #Actua
  • #Participatie
  • #Adviesraad
  • #Beleid
Advies

VN-jongerenvertegenwoordiger Woody (Wouter) blikt terug op zijn mandaat

Hoogtepunten, uitdagingen en onvergetelijke gesprekken: tijd voor een terugblik.
  • #Internationaal
  • #Participatie
  • #Vrijwilligers
  • #Jeugdwerk
  • #Adviesraad
  • #Beleid
Blog
  • #Digitale leefwereld
  • #Klimaat
  • #Gelijke Kansen
Event