Het Vlaams Parlement besprak onze actie rond dak- en thuisloosheid!
20/03/2026
Begin maart voerden we actie rond het nieuwe actieplan Dak- en thuisloosheid van de Vlaamse Regering. Hoewel het plan ambitie uitstraalt, bevat het te weinig concrete maatregelen om een echt verschil te maken voor kinderen en jongeren. Bovendien ontbreken duidelijke budgetten en een heldere timing voor de voorgestelde acties.
Onze ‘te huur’-borden trokken duidelijk de aandacht. In de weken na de actie stelden heel wat parlementsleden vragen in de commissies Jeugd, Wonen en Welzijn over het plan Dak- en thuisloosheid en de bezorgdheden die wij daarover aankaartten. Hieronder bundelen we de belangrijkste tussenkomsten van parlementsleden en de reacties van de betrokken ministers.
De specifieke situatie van kinderen en jongeren in dak- en thuisloosheid
Tijdens de commissie van donderdag 12 maart kaartte Lien Van Dooren (CD&V) de kwetsbare situatie van kinderen en jongeren aan binnen het plan Dak- en thuisloosheid. Ze benadrukte de omvang van het probleem. “In Vlaanderen leven naar schatting twintigduizend mensen zonder stabiele woonplek. Meer dan een kwart daarvan - meer dan vijfduizend - zijn minderjarigen. Daarnaast is een op de vijf dak- en thuislozen tussen 16 en 25 jaar oud. Zij leven dagelijks met de onzekerheid waar ze die avond zullen slapen. Een huis en een thuis zijn essentieel voor de veiligheid, gezondheid, ontwikkeling en het gezinsleven van jongeren.”
Het is niet de bedoeling om via deze actie bijkomende verplichtingen op te leggen aan het jeugdwerk, maar wel om de bestaande expertise bij heel wat organisaties te erkennen en bewust mee te nemen in deze actie. Daarom zal ik ook binnenkort met deze jeugdwerkorganisaties, zoals LEJO, Uit De Marge en Betonne Jeugd, in overleg gaan over de verdere uitrol van het actieplan.
Ze vestigde ook specifiek de aandacht op jongeren die tot hun 18e in residentiële jeugdhulp verblijven en daarna vaak terechtkomen in kwetsbare woonomstandigheden.
De rol van het jeugdwerk hierbij
Daarnaast ging ze in op de rol die jeugdwerk en jeugdorganisaties kunnen spelen binnen deze complexe problematiek. In de commissie Jeugd verwees minister Bonte naar het werk van De Ambrassade: “De Ambrassade heeft al zeer actief werk verricht rond de bewustmaking van jeugdwerkers over het probleem van dak- en thuisloosheid. Op hun website vindt het jeugdwerk al specifieke pagina’s en zelfs een eerste aanzet tot een handleiding hierover.” Je kan dat materiaal inderdaad hier terugvinden.
De minister van Jeugd (en Wonen) ging daarnaast ook verder in op de rol die jeugdorganisaties kunnen opnemen om het plan mee te versterken:
De Vlaamse Jeugdraad kwam met een reactie, ik heb ze ontvangen op mijn kabinet. Zij waren zeer kritisch, en zo hoort het. Je moet het kritisch bekijken. Het is effectief zo dat een grondwettelijk recht geschonden wordt, namelijk het recht op wonen.
Link met andere plannen en residentiële jeughulp
Minister Bonte legde ook de link met het nieuwe Vlaamse jeugd- en kinderrechtenbeleidsplan 2025-2029 (JKP), en in het bijzonder met de pijler rond de Weg naar Volwassenheid. Daarmee verbindt hij verschillende beleidsplannen met elkaar.
Daarnaast besteedde hij aandacht aan jongeren die de residentiële jeugdhulp verlaten. Hij gaf aan dat er wordt ingezet op een nauwere samenwerking met woonmaatschappijen, zodat elke jongere bij het verlaten van de jeugdhulp over een dak boven het hoofd beschikt. Zoals ook Van Dooren (CD&V) benadrukte, is het daarbij belangrijk om Cachet - de stem van jongeren met ervaring in de jeugdhulp - actief te betrekken.
Ook Freya Perdaens (N-VA) wees op het belang van een goed evenwicht tussen de rol van het jeugdwerk en die van de jeugdhulp. Ze waarschuwde voor het risico dat verwachtingen en verantwoordelijkheden door elkaar beginnen te lopen. Minister Bonte gaf aan die bezorgdheid te herkennen vanuit zijn eigen ervaring in het jeugdwerk.
Tot slot onderstreepte Perdaens het belang van voldoende aandacht voor jongeren die op hun 18 jaar de jeugdhulp verlaten. Ze verwees daarbij naar de docu van Lejo “18+, en dan” en naar een getuigenis op WAT WAT.
Van Dooren (CD&V) rondde af met de boodschap dat ze tevreden is dat de acties verder worden geconcretiseerd en dat er werk wordt gemaakt van meetbare doelstellingen. Een vaststelling die wij delen en die we zeker van dichtbij zullen opvolgen.
Commissie Welzijn & Wonen
Ook in de Commissie Welzijn, op dinsdag 17 maart, kwam onze actie en het plan rond dak- en thuisloosheid aan bod. Kelly Van Tendeloo (Vooruit) en Fourat Ben Chikha (Groen) namen daarbij het woord.
Binnen de marges die er zijn, zullen er budgetten vrijgemaakt worden. Ook voor de acties waar vandaag nog geen budgetten tegenover staan. We zullen in permanent overleg met de Vlaamse Jeugdraad blijven om het plan concreet te maken. Ik wil iedereen die meegewerkt heeft aan de totstandkoming, maar ook wie reageerde, bedanken voor hun inbreng en engagement. Het is een hardnekkig probleem dat we op alle niveaus en op alle fronten moeten bestrijden. Iedereen in Vlaanderen heeft recht op een menswaardig leven, en dat begint bij een dak boven het hoofd.
Naast de punten die al in de Commissie Jeugd werden besproken, legden zij extra nadruk op het belang van onderzoeksgebaseerd beleid. Ze verwezen onder meer naar structurele lokale tellingen, Housing First, regionale actieplannen en een meer geïntegreerde aanpak tussen Wonen en Welzijn. Ben Chikha (Groen) benadrukte daarnaast ook het belang van samenwerking met Onderwijs.
Minister Gennez ging in haar antwoord in op verschillende van deze elementen. Ze schoof onder meer Housing First, bemoeizorg, preventie en samenwerking naar voren, en benadrukte tegelijk het belang van aandacht voor privacy binnen onderzoek. Net als minister Bonte verwees ze naar de specifieke situatie van kinderen en jongeren en het belang van samenwerking tussen jeugdhulp en sociale woonmaatschappijen.
Daarnaast benadrukte minister Gennez ook het belang van voldoende budget en gaf ze aan dat de Vlaamse Jeugdraad verder betrokken zal worden. Tot slot kwamen ook Lien Van Dooren (CD&V) en Ine Tombeur (N-VA) in deze commissie nog tussen met bijkomende vragen.
In de commissie Wonen tot slot mocht minister Bonte zijn andere pet opzetten
In de Commissie Wonen nam minister Bonte opnieuw het woord, dit keer vanuit zijn bevoegdheid Wonen. Katrien Partyka (CD&V) stelde er bijkomende vragen en verwees expliciet naar ons advies: “De Vlaamse Jeugdraad heeft enkele terechte vragen en zegt dat het woonbeleid zich richt op jonge kandidaat-kopers, terwijl huurders of jongeren zonder een stabiele woonplek minder aandacht krijgen. De focus ligt sterk op de sociale woonmarkt en minder op de private huurmarkt, terwijl we weten dat de problemen daar mogelijk nog groter zijn, maar vaak onderbelicht blijven.”
We zijn ingegaan op de opmerkingen van de Jeugdraad, maar we hebben ook een bondgenootschap gevonden in de vertegenwoordigers van de Jeugdraad om hen bij de verdere uitwerking en implementatie van de voorziene maatregelen volop te betrekken. Daarmee geven we ook invulling aan datgene wat mevrouw Depraetere al in haar Jeugd- en Kinderrechtenbeleidsplan voorzien had.
In zijn antwoord bouwde de minister verder op elementen die ook in de andere commissies aan bod kwamen. Daarnaast gaf hij mee dat “de verdere realisatie van het actieplan wordt opgevolgd door het Gemengd Platform dak- en thuisloosheid. Dit platform brengt actoren uit wonen en zorg samen, waaronder het Kinderrechtencommissariaat en het Agentschap Opgroeien.”
Ook Mieke Claes (N-VA) sloot zich aan bij de kritiek dat het actieplan nog te weinig concreet is, en wees onder meer op het tekort aan noodwoningen. Nadia Naji (Groen) stelde dan weer vragen over hoe de meer concrete acties zullen worden opgevolgd en hoe er preventief kan worden ingezet om te vermijden dat minderjarigen in dak- en thuisloosheid terechtkomen.
Tot slot werd het voorstel gedaan om een gezamenlijke commissie tussen Wonen en Welzijn te organiseren, zodat deze problematiek nauw en geïntegreerd kan worden opgevolgd.