Advies Geïntegreerd gezins- en jeugdhulpbeleid
Kinderen en jongeren willen zowel maatregelen om problemen te voorkomen als krachtige hulp als er toch iets gebeurt. We werken hier met kinderen, jongeren en jeugdorganisaties ondertussen al meer dan tien jaar rond en schreven in 2023 een advies rond mentaal welzijn.
We benadrukten hierin enerzijds de hoge nood van kinderen en jongeren die nú hulp en ondersteuning nodig hebben, Aan de andere kant willen we minder bezig zijn met alleen het oplossen van problemen achteraf, en juist meer nadruk leggen op het voorkomen van problemen en het bevorderen van het welzijn van kinderen en jongeren. Dit ontwerpdecreet gaat in op die laatste vraag en wil door de samenwerking van heel wat actoren binnen en buiten preventief gezinsbeleid stappen zetten in preventie en vroegdetectie.
In dit decreet wordt een volgende stap gezet in de richting van een sterker geïntegreerd gezins- en jeugdhulpbeleid in Vlaanderen en in het tweetalige gebied Brussel-Hoofdstad.
“De Vlaamse Regering wil met dit decreet meer geïntegreerd gezins- en jeugdhulpbeleid faciliteren en wil een regelgevend kader scheppen dat ruimte biedt voor meer samenwerking en meer sociaal ondernemerschap in functie van een betere zorg en ondersteuning op maat.”
We zijn blij dat de nood naar die shift gehoord werd en dat we actief betrokken werden bij de opmaak van dit ontwerpdecreet. Er is nog werk aan een ‘warm en zorgzaam Vlaanderen’, daarover gaat dit advies.
Lees en download het volledige advies onderaan deze pagina.
Wat staat er in dit advies?
Het regeerakkoord spreekt over een warm en zorgzaam Vlaanderen, maar daar zijn we nog niet. De uitdagingen om muren af te breken, samenwerking te versterken, en jongeren zelf doorheen verschillende levensdomeinen centraal te kunnen stellen, mét respect voor de eigenheid van elk domein, zijn nog niet afgerond. In dit advies gaan we dan ook met enkele kritische noten en voorstellen in op het ontwerpdecreet. Daarnaast eisen we ook, opnieuw, een doortastend antwoord op de nog steeds bestaande nood aan investering in de acute tekorten in de jeugdhulp en zorg. Omdat we weigeren die jongeren als ‘verloren generatie’ aan hun lot over te laten. Er werden en worden stappen gezet maar die zijn nog onvoldoende.
“Je moet al weten dat je je slecht voelt. Ik heb dat tegen niemand gezegd, want ik dacht dat dat normaal was. Er werd gezegd dat ik niet moest wenen, me niet moest aanstellen.”
Enkele belangrijke adviespunten
We zijn blij dat kinderen, jongeren en hun organisaties betrokken werden bij de opmaak van dit ontwerpdecreet. Er was veel openheid om over sectoren en domeinen heen afstemming te zoeken. Bewaak dat ook bij de volgende stappen, zodat de eigenheid van elk domein meegenomen wordt.
Zet kinderen en jongeren overal en altijd eerst, ook letterlijk.
Zorg dat jongeren zelf op de hoogte zijn van wat bij een gezonde mentale ontwikkeling hoort via gerichte campagnes en/of psycho-educatie binnen onderwijs.
Jeugdwerk en jeugdwelzijnswerk werken al jaren aan een straf beleid gericht op het welbevinden van kinderen en jongeren. Organisaties doen dat elk vanuit hun eigenheid. We nemen hierin onze verantwoordelijkheid zonder onze eigenheid los te laten. Respecteer en ondersteun dit, nu en in de volgende legislatuur.
De kinderen die nú zorg nodig hebben, mogen niet in de kou blijven staan. De shift naar preventie en vroegdetectie zal dubbele middelen vragen. We moeten op dit moment niet alleen investeren in een beter systeem maar tegelijk meer investeren in de jongeren die nu geen zorg krijgen. We hebben dus nood aan garanties op een dubbel groeipad, ook bij de volgende regering.
Hoe kwam dit advies tot stand?
We maakten dit advies op in samenwerking met jongeren en jeugdwerkers, de organisaties die dit traject van in het begin opvolgen zoals Arktos, JES, het Kinderrechtencommissariaat, de beleidswerkgroep Welzijn & Integriteit van De Ambrassade, en de betrokken adviseurs van de Vlaamse Jeugdraad. Ook keken we nog even terug naar enkele van de uitspraken van jongeren in focusgroepen die we hielden in 2022 met Arktos, OverKop Gent en Cachet in kader van ons advies Mentaal welzijn.
In aanloop naar het advies Mentaal Welzijn van 1 februari 2023 organiseerden we focusgesprekken met jongeren rond enkele van de centrale thema’s binnen het jeugdhulpbeleid: continuïteit, vroegdetectie en cocreatie. Verdere quotes in dit advies komen ook van jongeren uit deze focusgesprekken.
“Ik had geen woorden om te zeggen dat het niet goed ging, dus dat uitte zich in mijn gedrag. Ik deed alles om op te vallen. Zo werd ik uiteindelijk van school gestuurd terwijl ik gewoon wilde tonen dat het niet goed ging.”