Mentaal welzijn van jongeren verdient meer dan tijdelijke middelen
15/01/2025
De aftredende federale regering heeft namelijk besloten om hun jaarlijkse subsidie van 3 miljoen euro stop te zetten. Daardoor dreigt een grote groep jongeren in kwetsbare situaties uit de boot te vallen.
De coronacrisis zorgde voor een flinke knauw in het mentaal welzijn van kinderen en jongeren. Om hen extra te ondersteunen, besliste de federale regering daarom om subsidies uit te trekken voor stedelijke projecten in Brussel, Vlaanderen en Wallonië.
Geen steun meer
Sinds 2021 werd er elk jaar 3 miljoen euro vrijgemaakt om die projecten te ondersteunen, maar daar komt nu dus een eind aan. Onder andere TEJO - een organisatie die kwetsbare kinderen en jongeren ondersteunt -, JOCO Impuls - dat jongeren begeleidt die omwille van mentale problemen niet meer naar school kunnen gaan - en Solentra, dat psychische hulp biedt aan jonge vluchtelingen en hun gezin, moeten het voortaan met een pak minder middelen doen.
De subsidies worden geschrapt omdat er “andere budgettaire keuzes" werden gemaakt door de regering in lopende zaken. Een beslissing die moeilijk te begrijpen valt, zeker omdat er geen broodnodig alternatief op tafel ligt.
Mentaal welzijn als prioriteit
Hoewel de coronacrisis inmiddels achter ons ligt, zou het mentaal welzijn van kinderen en jongeren nog altijd bovenaan de regeringsagenda moeten staan.
“Het is zorgwekkend dat mentaal welzijn bij jongeren niet als prioriteit wordt aanschouwd door beleidsmakers”, zegt jongerenadviseur mentaal welzijn Noura Kaddaoui. “Het is voor jongeren nu al moeilijk om de weg te vinden naar de juiste hulpverlening. Deze beslissing zal die zoektocht alleen maar verder bemoeilijken.”
In 2024 bleek uit een grootschalig onderzoek van de KU Leuven dat bijna één op vijf jongeren kampt met matige tot ernstige mentale problemen. Dat merken ook de CLB’s van de verschillende onderwijsnetten: zij zagen het aantal vragen over mentaal welzijn de afgelopen vijf jaar met 40 procent toenemen.
“1 op de 5 jongeren voelt zich niet goed in z’n vel. Dit cijfer zou voor beleidsmakers een duidelijk signaal moeten zijn: het is hoog tijd om in te zetten op structurele preventie en ondersteuning.”
De subsidies verdwijnen, de noden waar zij een antwoord op moesten bieden - zoals schooluitval, lange wachtlijsten en personeelsgebrek in de psychische zorgverlening - allesbehalve. Het mentaal welzijn van kinderen en jongeren zou niet afhankelijk mogen zijn van de budgettaire keuzes die een regering maakt. Deze beslissing toont nog maar eens aan dat er momenteel geen structureel plan is om deze crisis op te lossen.
“1 op de 5 jongeren voelt zich niet goed in z’n vel”, zegt Noura. “Dit cijfer zou voor beleidsmakers een duidelijk signaal moeten zijn: het is hoog tijd om in te zetten op structurele preventie en ondersteuning.”
Structurele ondersteuning
Projectsubsidies – of tijdelijke middelen - zijn belangrijk om projecten op poten te zetten, te experimenteren en drempels te signaleren en te verlagen. Maar de strijd voor mentaal welzijn is geen tijdelijk project en heeft nood aan blijvende, structurele financiering op lange termijn. Zet in op preventie, vroegdetectie en -interventie, maak een masterplan om de aanhoudende crisis in de jeugdhulp aan te pakken en stel het mentaal welzijn van kinderen en jongeren centraal in alle beleidsdomeinen.
We roepen de Vlaamse en de aankomende federale regering op om samen te werken over alle beleidsdomeinen en –niveaus heen. Alleen zo, met een ambitieus en structureel beleid dat zich focust op het wegnemen van de maatschappelijke oorzaken, kunnen we ervoor zorgen dat alle kinderen en jongeren de veerkracht en ondersteuning krijgen die ze verdienen.