Wat de stijging in antidepressivagebruik bij jongeren ons vertelt
07/01/2025
Het gebruik van antidepressiva bij kinderen en jongeren onder de 18 jaar is de afgelopen 10 jaar met 43 procent gestegen. Een alarmerend cijfer dat volgens de Vlaamse Jeugdraad laat zien dat het hoog tijd is om te investeren in betere, meer toegankelijke en meer kwalitatieve hulpverlening voor kinderen en jongeren.
Mentale gezondheid wordt nog te vaak vanuit een klinische invalshoek benaderd: psychologische problemen worden gezien als een ziekte, medicatie als dé oplossing. Hoewel medicatie in sommige gevallen een waardevol hulpmiddel kan zijn, zou dit altijd gepaard moeten gaan met gepaste therapie en ondersteuning.
Zoals we eerder al in ons advies hebben aangekaart, is de hulpverlening vandaag heel erg gefocust op het oplossen van problemen in plaats van het voorkomen ervan. Wanneer kinderen en jongeren mentale klachten ervaren, kunnen zij in principe hulp zoeken. Maar de nadruk zou veel meer moeten liggen op het versterken van het mentaal welzijn van kinderen en jongeren in onze maatschappij, om problemen te voorkomen.
Lange wachtlijsten, versnipperde hulp
Door een gebrek aan preventieve ondersteuning, de ellenlange wachtlijsten voor psychologische hulp en de versnippering van de zorg, krijgen steeds meer kinderen en jongeren medicatie voorgeschreven. Het is een verontrustende, maar geen verrassende trend, want jongeren krijgen vandaag niet de hulp waar ze niet alleen nood aan, maar ook recht op hebben.
"Medicatie kan een nuttig instrument zijn, maar alleen als het wordt gecombineerd met therapie, duidelijke informatie en begeleiding.”
Volgens jongerenadviseur Noura Kaddaoui is deze stijging een signaal dat er dringend meer geïnvesteerd moet worden in snellere en meer toegankelijke hulpverlening. “De wachtlijsten zijn te lang, en daardoor wordt medicatie steeds sneller voorgeschreven. Maar medicatie is geen wondermiddel. Het kan een nuttig instrument zijn, maar alleen als het wordt gecombineerd met therapie, duidelijke informatie en begeleiding.”
Beleidsprioriteit
De Vlaamse Jeugdraad roept politici en beleidsmakers op om mentaal welzijn bij jongeren hoger op de agenda te plaatsen. Hoewel er stappen in de goede richting zijn gezet – zoals de ELP-conventie die jongeren tot 24 jaar sinds februari 2024 toegang biedt tot betaalbare eerstelijnspsychologische hulp – ligt er nog veel werk op de plank, zoals een verdere uitbreiding van die ELP-conventie.
De Vlaamse Vereniging van Klinisch Psychologen trok onlangs opnieuw aan de alarmbel over de wildgroei aan coaches en therapeuten. Daarnaast is het huidige budget verre van voldoende om kinderen en jongeren in al hun mentale zorgbehoeften te voorzien.
De Vlaamse Jeugdraad doet daarom een oproep aan zowel de federale regering als de Vlaamse ministers van Jeugd, Welzijn en Onderwijs om mentale hulpverlening voor jongeren als topprioriteit te beschouwen en het huidige systeem grondig te hervormen en blijvend te voorzien van extra middelen, zodat kinderen en jongeren eindelijk de hulp krijgen die ze nodig hebben.