Alcohol blijft sterk aanwezig in onze samenleving, maar jongeren kijken steeds kritischer naar zowel alcoholgebruik als het beleid errond. Voor dit advies bevroeg de Vlaamse Jeugdraad 1.653 jongeren tussen 11 en 30 jaar en gingen we in gesprek met jongeren, jeugdorganisaties en experten.
Over een mogelijke verhoging van de leeftijdsgrens naar 18 jaar bestaat geen duidelijke consensus. Daarom focussen we in dit advies op maatregelen waarvoor wél draagvlak bestaat.
Zet in op (goede!) alternatieven
Wie wil dat jongeren minder alcohol drinken, moet ervoor zorgen dat alcoholvrije keuzes vanzelfsprekend worden. Daarom vragen we dat horeca, festivals, jeugdwerkorganisaties en studentenverenigingen voldoende alcoholvrije alternatieven aanbieden en altijd gratis kraantjeswater voorzien. Gratis kraantjeswater moet altijd en overal beschikbaar zijn. Alcoholvrije opties moeten dan weer goedkoper zijn dan alcoholische tegenhangers.
Maak alcohol minder zichtbaar
Er is heel wat draagvlak bij jongeren voor strengere regels rond alcoholreclame. Daarom pleiten we voor een algemeen verbod op alcoholreclame, naar analogie met de regels voor tabak. Als eerste stap vragen we om de huidige waarschuwingsboodschap te vervangen door de duidelijke boodschap: "Alcohol schaadt de gezondheid". We zijn dan ook blij dat de federale regering hier momenteel werk van maakt.
Daarnaast vragen we een verbod op de verkoop van alcohol in tankstations en ziekenhuizen. Ook organisaties, lokale besturen en bedrijven moeten bewuster omgaan met alcoholreclame en -sponsoring.
Investeer in preventie en veiligheid
Preventie blijft een essentieel onderdeel van een sterk alcoholbeleid. Leerkrachten, ouders, jeugdwerkers en welzijnswerkers moeten voldoende ondersteund worden om jongeren te begeleiden. Daarnaast vragen we extra aandacht voor de link tussen alcoholmisbruik, armoede en uitsluiting.
Ook in het verkeer zijn bijkomende maatregelen nodig. We pleiten voor een alcohollimiet van 0,2 promille voor alle bestuurders en voor sterk openbaar vervoer – ook 's nachts – zodat jongeren na een avond uit veilig thuis geraken.
Draagvlak als rode draad
Een succesvol alcoholbeleid is alleen mogelijk als jongeren mee aan tafel zitten. Jongeren willen betrokken worden bij beslissingen die hen raken. Daarom vragen we beleidsmakers om jongeren actief te betrekken bij nieuwe maatregelen en rekening te houden met hun bezorgdheden. Alleen zo creëren we een alcoholbeleid dat niet alleen doordacht, maar ook gedragen is.