De Vlaamse Regering wil de jeugdhulp hervormen. Dat moet ervoor zorgen dat jongeren sneller de juiste hulp krijgen. Wij staan uiteraard achter die ambitie, maar een nieuw systeem alleen kan de problemen niet oplossen. In dit advies vragen we meer inspraak voor jongeren, meer investeringen en een sterke focus op preventie.
Jongeren voelen zich vandaag nog te weinig betrokken bij beslissingen over hun eigen hulptraject. Dat horen we al jaren van jongeren zelf en schreven we eerder ook in onze adviezen over mentaal welzijn en geïntegreerd gezins- en jeugdhulpbeleid. Ook het Kinderrechtencommissariaat vraagt om het recht op participatie sterker te verankeren.
Daarom vragen we dat jongeren niet alleen geïnformeerd worden, maar ook echt kunnen meepraten wanneer beslist wordt welke hulp ze krijgen. Participatie mag niet afhangen van de individuele goodwill van hulpverleners, maar moet structureel verankerd worden.
"Als jongere weet je het soms gewoon, maar dan moeten ze luisteren."
De Vlaamse Regering wil vrije plaatsen in de jeugdhulp centraler beheren. Dat kan ervoor zorgen dat beschikbare hulp efficiënter wordt ingezet. Maar zolang er te weinig plaatsen zijn, blijven jongeren wachten.
Daarom vragen we om naast een beter capaciteitssysteem ook te investeren in extra plaatsen, voldoende medewerkers en een sterke omkadering voor organisaties. Minister Gennez kondigde eerder al aan tegen het einde van de legislatuur 2.000 extra plaatsen te willen creëren en trok daarvoor ook extra middelen uit. Dat is een goede stap, maar moet gepaard gaan met de aanpak van structurele problemen zoals personeelstekorten en een hoge werkdruk.
Investeer vóór het misloopt
Goede jeugdhulp begint nog voor problemen escaleren. Daarom vragen we meer steun voor preventie. Organisaties zoals OverKop, het jeugdwerk en Huizen van het Kind vangen vandaag steeds vaker jongeren op die anders op een wachtlijst belanden.
We begrijpen dat crisishulp opnieuw bedoeld is voor de meest dringende situaties. Maar jongeren die geen beroep meer kunnen doen op crisishulp, moeten wel ergens anders terechtkunnen. Dat is vandaag niet altijd het geval: volgens cijfers waarover VRT NWS berichtte, bleef vier op de tien crisismeldingen zonder gevolg door een gebrek aan plaatsen.
Daarom vragen we de Vlaamse Regering om:
jongeren structureel te betrekken bij hun jeugdhulp
een vaste trajectpersoon te behouden
te investeren in meer capaciteit én meer medewerkers
preventie verder uit te bouwen
ervoor te zorgen dat geen enkele jongere zonder hulp achterblijft