Wijzigingsdecreet uittreksel strafregister
De Vlaamse regering heeft beslist dat ook vrijwilligers in het jeugdwerk voortaan een uittreksel uit het strafregister moeten voorleggen. Uiteraard staan we achter het doel van die maatregel: kinderen en jongeren moeten zich altijd veilig kunnen voelen in het jeugdwerk. Net daarom maken we ons zorgen over wat deze beslissing zal betekenen in de praktijk.
De Vlaamse Jeugdraad is bijzonder bezorgd over dit wijzigingsdecreet en de gevolgen ervan voor jongeren en jeugdwerkorganisaties. Net als de Vlaamse regering willen wij dat iedereen in een veilige omgeving van zijn vrije tijd kan genieten. Alleen verschillen we van mening over hoe dat best gebeurt. We maken ons vooral zorgen over het feit dat jonge vrijwilligers nu zelf een uittreksel moeten aanvragen en voorleggen, en dat organisaties dit moeten controleren en beoordelen. Dat zorgt voor extra druk en verantwoordelijkheid, zowel bij jongeren als bij jeugdwerkorganisaties.
“Deze maatregel zal vooral een vals gevoel van veiligheid opleveren: preventief werken blijft en zal altijd de beste remedie tegen grensoverschrijdend gedrag blijven.”
Zorg voor een eerlijke en werkbare maatregel
We zien gelukkig ook enkele positieve punten. Zo kan er per sector een uitzondering worden gemaakt, waardoor het uittreksel pas vanaf 20 jaar voor het eerst moet worden opgevraagd. Dat zorgt ervoor dat veel jongeren voorlopig geen extra stappen moeten zetten, zeker omdat hun strafregister meestal leeg is. We vinden het ook goed dat er een systeem komt waarbij een “betrouwbare derde” kan helpen bij de beoordeling. Zo hoeven organisaties en vrijwilligers dat niet alleen te doen. Daarnaast zijn we blij dat de minister van Jeugd investeert in begeleiding, zodat de sector de komende anderhalf jaar goed ondersteund wordt bij de invoering van deze maatregel.
We kijken ook naar hoe het in Nederland wordt aangepakt, als inspirerend voorbeeld. We vragen om rekening te houden met de aandachtspunten die we meegeven, zodat de maatregel eerlijk en werkbaar blijft voor iedereen.
Hoe werd dit advies opgemaakt?
Dit advies werd opgesteld in overleg met jeugdwerkorganisaties, de beleidswerkgroep Welzijn & Integriteit en de adviesraad van de Vlaamse Jeugdraad. Zo zorgen we ervoor dat de stem van jongeren en het jeugdwerk wordt meegenomen in dit verhaal.
Een aantal adviespunten
Informeer en zorg voor voldoende ondersteuningsmogelijkheden voor organisaties richting jonge vrijwilligers. Focus hierbij op de noden van jongeren in maatschappelijk kwetsbare posities.
Maak ruimte voor tweede kansen en dialoog en vermijd onnodige zelfcensuur
Schuif opdrachten die de verantwoordelijkheid van Justitie zouden moeten zijn niet door naar het jeugdwerk.
Zorg ervoor dat de beoordelaars van de attesten geen risico lopen om aansprakelijk gesteld te worden.
Investeer in wat bewezen werkt: het kwalitatieve integriteitsbeleid van organisaties in het jeugdwerk.
Zorg voor een uittreksel waar enkel relevante misdrijven op verzameld worden.