Caroline trok naar Luxemburg voor een conferentie over klimaateducatie

VN-jongerenvertegenwoordiger Caroline Herman trok, samen met Gaëtan de Baene, VN-jongerenvertegenwoordiger bij Forum des Jeunes, naar Luxemburg voor een conferentie over klimaateducatie. Deze bijeenkomst werd georganiseerd onder het Luxemburgse Benelux-voorzitterschap. Beleidsmakers, onderwijsinstellingen, ngo’s en jongeren kwamen er samen rond één centrale vraag: hoe maken we klimaateducatie sterker en duurzaam deel van het onderwijs?

In deze blogpost deelt Caroline de inzichten en ervaringen die ze mee naar huis nam!

Is klimaat nog wel relevant? 

Ik krijg steeds vaker te horen: "Klimaat, da’s toch geen hot topic meer? Greta Thunberg en de schoolstakingen, dat is toch passé? Vinden jongeren dat nog wel belangrijk?" 

Een begrijpelijke vraag, zeker nu ook de media-aandacht lijkt af te nemen. Toch is het antwoord duidelijk: ja, jongeren maken zich nog steeds zorgen over het klimaat. Meer nog: hun zorgen worden steeds urgenter. Terwijl het beleid lijkt af te zwakken en klimaatdoelen zelfs opzij worden geschoven, blijven jongeren zich engageren. Niet omdat ze nostalgisch terugkijken op een hype, maar omdat ze de impact van klimaatverandering van dichtbij zien en ervaren. 

Jongeren blijven bezorgd 

Uit een recente enquête van de Europese Unie blijkt dat een derde van de jongeren klimaatverandering beschouwt als hun grootste prioriteit voor de komende vijf jaar. Milieu en klimaat zijn, samen met economie, de belangrijkste thema’s waar jongeren zich zorgen over maken.

Dit onderstreept dat de klimaatcrisis allesbehalve voorbij is. Het is dan ook logisch dat klimaatverandering en de bredere milieucrisis bovenaan de lijst van zorgen voor Europese jongeren staan. 

Een bevraging van Waddist (2022) laat zien dat liefst 80% van de jongeren in Vlaanderen zich zorgen maken over het klimaat. De overstromingsramp in België in 2021 heeft dit gevoel nog versterkt: één op de drie jongeren zegt zich sindsdien nog ongeruster te voelen. En die bezorgdheid is terecht. Klimaatmodellen voorspellen een toename van extreme weersomstandigheden zoals hittegolven, overstromingen en bosbranden. Jongeren voelen niet alleen de directe gevolgen van deze rampen, maar ervaren ook een groeiende klimaatangst. De klimaatcrisis is geen abstract idee meer, maar een tastbare en steeds urgenter wordende realiteit. 

Het belang van klimaateducatie  

Hoewel jongeren zich steeds meer zorgen maken over het klimaat, ontbreekt het hen vaak aan kennis en informatie over dit onderwerp. Uit zowel de Waddist-enquête als het EU-onderzoek blijkt dat 80% van de jongeren niet bekend is met de SDG’s (Duurzame Ontwikkelingsdoelen) of COP (de internationale klimaatconferentie). Een zorgwekkend cijfer, dat het belang van klimaateducatie nogmaals benadrukt. Want hoe kunnen jongeren actief bijdragen aan een duurzame toekomst als ze niet over de juiste informatie beschikken? 

De klimaatcrisis, het verlies aan biodiversiteit en sociale ongelijkheid vormen samen een drievoudige bedreiging voor onze samenleving. Willen we dat jongeren klaar zijn om met deze complexe uitdagingen om te gaan, dan moeten we hen uitrusten met kennis én vaardigheden. Dat begint onder andere bij klimaateducatie. 

Maar klimaateducatie gaat verder dan alleen het aanreiken van feiten en cijfers. Het draait ook om het begrijpen van de wereld in haar volle context — inclusief de historische wortels van de klimaatcrisis, zoals het koloniale verleden dat bijdraagt aan huidige ongelijkheden. Door jongeren inzicht, handvaten en hoop te bieden, maken we hen niet alleen bewust van de uitdagingen, maar geven we ze ook de kracht en kennis om mee te werken aan oplossingen. Zo groeit er een generatie op die de crisis niet alleen begrijpt, maar ook weet hoe ze verschil kan maken. 

Onze bevindingen op de Benelux-conferentie 

Tijdens de conferentie over klimaateducatie in Luxemburg kwamen beleidsmakers, onderwijsinstellingen en jongerenvertegenwoordigers uit België, Nederland en Luxemburg samen om inzichten uit te wisselen en samen naar oplossingen te zoeken. Wat vooral opviel, was dat jongeren in alle drie de landen met gelijkaardige zorgen en uitdagingen kampen — ondanks de nationale verschillen.  

Er werd uitgebreid gesproken over het belang van klimaateducatie op alle onderwijsniveaus. De gedeelde conclusie: klimaateducatie moet structureel verankerd worden in het onderwijssysteem, zodat jongeren overal in de Benelux beter voorbereid zijn op de klimaatuitdagingen van vandaag én morgen. 

Onze aanbevelingen 

• Maak klimaateducatie een vast onderdeel van het onderwijsleerplan.

• Betrek klimaateducatie in de lerarenopleiding, zodat docenten goed voorbereid zijn en het onderwerp met vertrouwen kunnen bespreken in de klas.

• Vertel een hoopvol verhaal over wat er wél kan en geef jongeren de tools om hun kennis om te zetten in actie 

• Integreer duurzaamheid op alle niveaus van de school—van het lesprogramma tot de schoolomgeving. 

• Vergeet niet hoeveel jongeren buiten de klas leren: geef hen de tools om desinformatie en fake news te herkennen en kritisch na te denken.

Iedere jongere verdient de kans om een goed onderbouwde mening te vormen over klimaat en duurzaamheid. Dat kan alleen met de juiste informatie.

Wil je meer weten? Je kunt het volledige advies van de Vlaamse Jeugdraad hier lezen.  

Zin om zelf met dit thema aan de slag te gaan? Sluit je dan aan bij onze werkgroep Klimaat! We debatteren, brainstormen en spreken met experts, en verzamelen de stemmen van jongeren over het klimaat. Deze input vertalen we naar een sterk advies voor beleidsmakers. Interesse? Stuur een e-mail naar vrijwilligers@vlaamsejeugdraad.be