De actualisatie van het Vlaams Energie- en Klimaatplan en het Vlaams Sociaal Klimaatplan

Op verzoek van het kabinet van klimaatminister Melissa Depraetere, hebben we een nieuw advies opgesteld. Het advies gaat over aanvullende maatregelen voor het Vlaams Energie- en Klimaatplan (VEKP).

Het VEKP bepaalt hoe Vlaanderen tegen 2030 de uitstoot van broeikasgassen met 40 procent wil verminderen in non-ETS sectoren, zoals transport, gebouwen, landbouw en kleine industrie.

Daarnaast is Vlaanderen verplicht om in 2025 ook een Vlaams Sociaal Klimaatplan in te dienen, als onderdeel van het nationale plan bij Europa. Het Sociaal Klimaatplan moet ervoor zorgen dat klimaatmaatregelen sociaal rechtvaardig zijn en geen extra druk leggen op kwetsbare groepen.

Verschillende prioriteiten

Het Vlaams Energie- en Klimaatplan en het Vlaams Sociaal Klimaatplan staan niet los van de bredere klimaatuitdagingen waarmee we te maken krijgen. Naast het Vlaamse plan, bestaat ook er dus ook een Nationaal Energie- en Klimaatplan (NEKP), dat de plannen van Vlaanderen, Brussel en Wallonië samenbrengt.

Probleem is dat de drie gewesten verschillende prioriteiten en doelstellingen hanteren, waardoor België er maar niet in slaagt om een nationaal plan op te stellen dat voldoet aan de Europese klimaatdoelstellingen.

Wat vraagt de Vlaamse regering aan de Jeugdraad?

De concrete adviesvragen van de regering klinken als volgt:

1. Welke extra maatregelen zijn nodig en haalbaar om de Europese klimaatdoelen te bereiken?

2. In welke mate kunnen die maatregelen de uitstoot verminderen, en wat zouden de kosten en voordelen van die maatregelen zijn?

Klimaat is al jaren een topprioriteit voor jongeren. Uit enquêtes, klimaatmarsen en eerdere adviezen blijkt dat jongeren ambitieuzer beleid willen.

We baseren dit advies dan ook op eerdere rapporten zoals Klimaatrechtvaardigheid en Duurzame Mobiliteit. Ook de visie van kinderrechtenorganisaties zoals Unicef en het Kinderrechtencommissariaat werden opgenomen in dit advies.

Een paar van de belangrijkste adviespunten

• Klimaatverandering versterkt bestaande ongelijkheden. Zorg voor maatregelen die geen exta lasten opleggen aan de meest kwetsbare groepen
  

• Implementeer een belastingssysteem dat de daadwerkelijke vervuilers aanpakt zonder onevenredige lasten te leggen op huishoudens en mensen met een laag inkomen.
  

• Investeer in een structurele aanpak van energiearmoede en transitiemaatregelen die daadwerkelijk kwetsbare huishoudens en individuen bereiken. Pas het instrument van de armoedetoets toe wanneer er cruciale beslissingen genomen worden.
  

• Maak jeugdinfrastructuur toekomstbestendig: verbeter de toegankelijkheid van energieleningen en subsidies.