Meer dan helft jeugdwerklokalen in Vlaanderen niet asbestveilig
15/09/2025
Vandaag is er nog steeds asbest aanwezig in bijna 60 procent van de lokalen van jeugd- en sportverenigingen die voor 2001 gebouwd werden. Bij 1 op 5 gebouwen is onmiddellijke verwijdering noodzakelijk.
Asbest komt vaak voor in oudere gebouwen en vormt vooral een gevaar wanneer het materiaal beschadigd of verweerd is. De vezels die dan vrijkomen zijn onzichtbaar, maar kunnen bij inademing ernstige ziekten veroorzaken. Kinderen en jongeren lopen extra risico door hun gevoelige longen.
Sectorprotocol biedt oplossing
Dankzij het sectorprotocol dat OVAM samen met De Ambrassade, Bataljong, de Vlaamse Sportfederatie en Netwerk Lokaal Sportbeleid heeft opgestart, kunnen jeugd- en sportverenigingen gratis een asbestattest laten opmaken. Wordt er asbestcement vastgesteld, dan wordt dit kosteloos opgehaald en verwerkt.
Toch blijft actie uit. Van de meer dan 300 aanvragen zijn er zeker 50 dossiers onvolledig, vaak omdat eigenaars geen toestemming geven om het probleem aan te pakken.
Op dit moment is amper 18 procent van het beschikbare budget benut, terwijl er nog ruimte is om 1000 jeugdwerklokalen gratis te ondersteunen.
“Veel jeugdverenigingen hebben geen zeggenschap over hun gebouw omdat ze geen eigenaar zijn,” zegt Stef Vanderspikken, ondervoorzitter van de Vlaamse Jeugdraad. “Daarom pleiten wij voor een systeem waarbij verenigingen ook zonder toestemming van de eigenaar een aanvraag kunnen doen. Alleen zo vermijden we dat kinderen en jongeren nodeloos lang blootgesteld blijven aan asbestrisico’s.”
Dringend tijd voor actie
Terwijl andere sectoren zoals onderwijs, zorg en landbouw al voor 60 procent asbestveilig zijn, is momenteel zo'n 60 procent van de jeugdwerklokalen die voor 2001 gebouwd werden onveilig. Elke dag dat kinderen activiteiten doen in risicogebouwen, lopen ze gevaar: stormschade, een bal tegen het dak of slijtage kan asbestvezels vrijmaken.
“Zodra er asbest wordt vastgesteld, moet het duidelijk zijn welke stappen nodig zijn en waar steun te vinden is."
“Eigenaars van jeugdgebouwen moeten hun verantwoordelijkheid nemen en actief inzetten op detectie en verwijdering,” zegt Tina Schuermans, jeugdwerkondersteuner bij De Ambrassade. “Zodra er asbest wordt vastgesteld, moet het duidelijk zijn welke stappen nodig zijn en waar steun te vinden is. Ondersteun het jeugdwerk door hen wegwijs te maken in het landschap van subsidies. Ook een goede afstemming tussen afbraak en heropbouw is daarbij cruciaal. Zowel lokale besturen als de Vlaamse overheid spelen daarbij een belangrijke rol.”
De Vlaamse Jeugdraad doet een dringende oproep aan beleidsmakers om het bestaande sectorprotocol rond asbest te verlengen en het beschikbare budget maximaal te benutten. Het protocol loopt eind 2025 af: wie wacht, zal later zelf de kosten dragen.
Reactie minister Brouns
Vlaams minister van Omgeving Jo Brouns benadrukt dat Vlaanderen al gerichte ondersteuning aanbiedt.
“Met het sectorprotocol zorgen we voor gratis asbestattesten en kosteloze ophaling van asbestcement. Dat aanbod is er, maar wordt nog te weinig benut. Daarom doe ik een dringende oproep aan lokale besturen en eigenaars om hun verantwoordelijkheid te nemen. Laat jeugdverenigingen hier niet alleen voor staan. Samen zorgen we ervoor dat kinderen en jongeren in een veilige omgeving kunnen spelen en opgroeien.”